Anadolu'da Erken Devlet Sisteminin Doğuşu ve UNESCO Dünya Mirası Örenyeri
Malatya Orduzu sınırlarında yer alan Arslantepe Höyüğü, M.Ö. 5000 (5. binyıl) yılından günümüze uzanan yaklaşık 7.000 yıllık kesintisiz bir yerleşim tarihine sahiptir. Asur kaynaklarında Melid / Meliddu, Hitit metinlerinde Malitiya olarak geçen höyük, insanlık tarihinin en önemli dönüşüm merkezlerinden biridir.
Günümüzden 5.000 yıl önce (M.Ö. 3400-3000 / VI A tabakası) inşa edilen anıtsal kerpiç Saray kompleksi; dünyada din ve devlet işlerinin ayrıldığı ilk laik yönetim sisteminin, 5 binin üzerinde mühür baskısı (cretulae) ile bürokratik denetimin ve organize devlet yapısının doğduğu yerdir. 2021 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne tescil edilmiştir.
7000+
Yıllık Yerleşim Tarihi
(M.Ö. 5000 - Günümüz)
Höyüğün en alt tabakasından yüzeye, yaklaşık 7.000 yıllık kesintisiz yerleşimin altı ana evresi.
Arslantepe VII. Tabaka (M.Ö. 3800-3450)
Arslantepe'nin bölgenin ana güç merkezi haline geldiği evre. Büyük Tapınak (Tapınak C), seçkinlerin görkemli tripartite (üç bölümlü) konutları, seri üretim devetüyü çanaklar ve ilk kamusal erzak depolama/mühürleme sistemi.
Arslantepe VI A Tabakası (M.Ö. 3400-3000)
Anadolu'da ilk devlet biçiminin doğuşu. Anıtsal kerpiç Saray kompleksi, dinden ayrılan ilk laik yönetim, saray depolarında 5.000'in üzerinde (220 farklı mühre ait) mühür baskısı (cretulae) ve gümüş kakmalı 9 kılıç (dünyanın en eski metal kılıçları).
İlk Tunç I, VIB Evresi (M.Ö. 3000-2800)
Saray yangını sonrası Doğu/Kafkas kökenli gezgin grupların gelişi (VIB1) ve ardından höyüğü çevreleyen anıtsal taş surların inşası (VIB2). Zengin arsenikli tunç silahlar, altın-gümüş diadematlar içeren görkemli Kral Mezarı (Signore di Arslantepe).
VIC ve VID Tabakaları (M.Ö. 2750-2000)
Höyük üzerinde düzenli yerleşimin yeniden geliştiği, zamanla surlarla çevrili korunaklı bir kente dönüştüğü evredir. Doğu Anadolu-Kafkas kültürel harmanı, taş temelli aile konutları ve yoğun metalurji üretimi.
Arslantepe V. Tabaka (M.Ö. 2000-1200 / Malitiya)
Hitit metinlerinde Malitiya olarak geçen alan, Hitit İmparatorluğu'nun Doğu sınırındaki en önemli eyalet merkezi ve askeri üssüdür. Anıtsal surlar, tonozlu gizli geçitler (potern tünelleri) ve eyalet sarayı inşa edilmiştir.
Arslantepe IV. ve III. Tabakalar (M.Ö. 1200-700 / Meliddu)
Hitit İmparatorluğu'nun yıkılışının ardından Geç Hitit Melid Krallığı'nın (Asur kaynaklarında Melid/Meliddu) başkenti. Taş kabartmalı Aslanlı Kapı, Fırtına Tanrısı ve Kral Sulumeli / Tarhunazi stelleri ile dev heykel.
M.Ö. 3400-3000 (VI A saray evresi) erzak depolarında 220 farklı mühre ait 5.000'den fazla mühür baskısı (cretulae) tespit edilmiş olup, kamu mallarının dağıtımı ve yönetimi tarihte ilk kez bürokratik kayıt altına alınmıştır.
Saray cephaneliğinde (arsenal) in-situ bulunan gümüş kakmalı 9 adet kılıç ve 12 mızrak ucu (M.Ö. 3300-3000), dünya savaş ve metallurji tarihinde bilinen ilk arsenikli tunç kılıçlar ve askeri güç simgeleridir.
M.Ö. 3400-3000 yıllarına ait Saray kompleksi; törensel harman dövme sahneleriyle süslü koridor duvar resimleri, idari avluları ve yüksek kerpiç duvarlarıyla dünyada günümüze ulaşan en iyi korunmuş anıtsal kerpiç yapıdır.
Örenyerinden kısa görüntüler eşliğinde Arslantepe Höyüğü'ne genel bir bakış.
Arslantepe Höyüğü'nün UNESCO Dünya Mirası Alanı'nı, yüksek çözünürlüklü 3 boyutlu modelleme ve sanal tur teknolojisi ile deneyimleyebilirsiniz.
Sanal Tur Yükleniyor...
Yüksek çözünürlüklü sahneler hazırlanıyor
Arslantepe Höyüğü hakkında hazırlanan resmi tanıtım broşürlerini Türkçe ve İngilizce PDF formatında doğrudan görüntüleyin veya indirin.
Türkçe Tanıtım Broşürü
Broşürü tam ekran okumak için aşağıdaki düğmeyi kullanın. Dosya yaklaşık 2.7 MB boyutundadır.
Broşürü AçBroşür fotoğrafları: Roberto Ceccacci | Arslantepe Kazı Heyeti arşivi
Açılış Saati: 08:00
Kapanış Saati: 17:00
Gişe Kapanış Saati: 16:30
Pazartesi
Adres: Arslantepe Höyüğü, Bahçebaşı Mahallesi, Battalgazi/MALATYA
E-mail: malatyamuzesi@kultur.gov.tr
Tel 1: 0422 321 30 06
Tel 2: 0422 324 98 98
T.C. Kimlik Kartı sahipleri Müzekart ile girebilir
Yayınlanan saatlere göre hesaplanır • resmî bilgi değildir
Bu sayfadaki ziyaret saatleri ve ücret bilgileri bilgilendirme amaçlıdır. Açık/kapalı durumu; dinî ve resmî bayramlar, hava koşulları, kazı çalışmaları veya idari kararlar nedeniyle önceden haber verilmeksizin değişebilir. Bağlayıcı ve güncel bilgi için T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın resmî Müze.gov.tr sayfasını kontrol ediniz.
